गणेशपुरी येथे भगवान नित्यानंद महाराजांचा महा समाधी सोहळा

गणेशपुरी: शनिवार ८ ऑगस्ट गणेशपुरी येथे भगवान नित्यानंद महाराजांचा महासमाधी सोहळा संपन्न होत आहे. देशभरातून भाविक दाखल होणार आहेत.
महान सिद्ध पुरुष आणि अवधूत भगवान बाबा नित्यानंद महाराज यांचा उद्या, ८ ऑगस्ट रोजी पावन महासमाधी दिन आहे. या निमित्ताने ठाणे जिल्ह्यातील प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र गणेश पुरी येथील समाधी मंदिरात विविध धार्मिक आणि आध्यात्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे. बाबांच्या महासमाधी दिनाच्या पूर्वसंध्येलाच आजपासूनच देशभरातून आणि परदेशातून हजारो भाविक गणेशपुरीत दाखल झाले आहेत.
विशेष सोहळे आणि धार्मिक कार्यक्रम:
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही श्री भिमेश्वर सद्गुरू नित्यानंद संस्थेच्या वतीने महासमाधी दिनानिमित्त जय्यत तयारी करण्यात आली आहे. उद्या पहाटेपासूनच मंदिरात खालीलप्रमाणे विशेष विधी पार पडणार आहेत:
पहाटे ४:०० वाजता: समाधी मंदिराचे द्वार उघडणे.
पहाटे ४:२१ वाजता: मंगलमय काकड आरती.
पहाटे ४:३० ते ५:३०: भगवान नित्यानंद महाराजांच्या मूर्तीवर व समाधीवर मुख्य अभिषेक.
दुपारी १२:०० वाजता: महाआरती आणि त्यानंतर भाविकांसाठी भव्य 'महाप्रसाद'.
महासमाधीचा ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
भगवान नित्यानंद महाराजांनी ८ ऑगस्ट १९६१ रोजी गणेशपुरी येथील 'बेंगलोरवाला बिल्डिंग'मध्ये आपला नश्वर देह सोडून महासमाधी घेतली होती. समाधी घेण्यापूर्वी त्यांनी आपल्या भक्तांना मौनाचा आणि अंतःकरणातील ईश्वराचा शोध घेण्याचा संदेश दिला होता. "मी जरी या देहाने जात असलो, तरी मी सदैव तुमच्या पाठीशी आहे," हा त्यांनी दिलेला शब्द आजही लाखो भक्तांना अनुभूती देत आहे.
सुरक्षा आणि प्रशासकीय तयारी:
महासमाधी दिनानिमित्त गणेशपुरी परिसर, गरम पाण्याचे कुंड आणि वज्रेश्वरी परिसरात भाविकांची प्रचंड गर्दी होण्याची शक्यता लक्षात घेता कडेकोट पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे. देवस्थान ट्रस्टतर्फे पिण्याचे पाणी, आरोग्य सेवा आणि दर्शनासाठी स्वतंत्र रांगांची व्यवस्था करण्यात आली आहे, जेणेकरून भाविकांना सुलभतेने दर्शन घेता येईल.
बालपण आणि प्रारंभिक काळ (१८९७ - १९१० चे दशक)रहस्यमय जन्म: भगवान नित्यानंद महाराजांचा जन्म साधारण नोव्हेंबर,डिसेंबर १८९७ च्या सुमारास केरळमधील कोझिकोड जिल्ह्यातील तुनेरी गावात झाला. ते एका शेतात बाळ म्हणून सापडले होते.पालनपोषण: उणीअम्मा नायर आणि त्यांचे पती चाथू नायर या दांपत्याने या बालकाचा सांभाळ केला आणि त्याचे नाव 'रामन' ठेवले.
आध्यात्मिक अवस्था: रामन बालपणापासूनच अत्यंत वैराग्यशील होते. त्यांच्या पाठीराख्यांनी आणि पालकांनी त्यांच्यात दैवी अंश अनुभवला होता.
हिमालयात प्रयाण: वयाच्या विसाव्या वर्षाच्या आतच त्यांनी गृहत्याग केला आणि एका परिव्राजक योगी म्हणून ते भारतभर फिरले. त्यांनी हिमालयात अनेक वर्षे कठोर साधना केली.
दक्षिण भारत आणि कान्हांगड पर्व (१९१८ - १९३० चे दशक)चमत्कारी सिद्ध पुरुष: १९२० च्या सुमारास ते दक्षिण भारतात परतले. एक अत्यंत उच्च कोटीचे अवधूत आणि रोग बरे करणारे सिद्ध पुरुष म्हणून त्यांची ख्याती पसरली.
कान्हांगड गुहांची निर्मिती: केरळमधील कान्हांगड येथे त्यांनी एका विशाल खडकामध्ये स्वतः ४० ध्यान गुहा कोरल्या, ज्या आजही प्रसिद्ध आहेत.
गुरूवन झरा: येथील एका जंगलात (गुरुवन) भक्तांच्या पिण्याच्या पाण्यासाठी त्यांनी एका कोरड्या गुहेतून पाण्याचा नैसर्गिक झरा प्रकट केला, जो आज 'पापनाशिनि' म्हणून ओळखला जातो.
गणेशपुरी आगमन आणि कायापालट (१९३६ - १९६०)जंगलातून तीर्थक्षेत्राकडे: १९३६ च्या सुमारास बाबा नित्यानंद महाराज महाराष्ट्रातील ठाणे जिल्ह्यातील गणेशपुरी येथे आले. त्यावेळी हा परिसर घनदाट जंगल, वन्यप्राणी आणि प्राचीन भिमेश्वर महादेव मंदिराने वेढलेला होता.
सामाजिक कार्य: बाबांनी केवळ अध्यात्मच नाही, तर तिथल्या गरीब आदिवासींचा कायापालट केला. त्यांनी रस्ते बांधले, शाळा सुरू केल्या, रुग्णालय उभारले आणि स्थानिक आदिवासी मुलांना रोज अन्नदान (भंडारा) सुरू केले.
बडे बाबा' उपाधी: त्यांचे प्रमुख शिष्य स्वामी मुक्तानंद हे जवळच गवदेवी गावात राहू लागल्याने, भक्तगण आदरपूर्वक नित्यानंद महाराजांना 'बडे बाबा' (मोठे बाबा) म्हणू लागले.
मौन दर्शन: बाबा शेवटच्या काळात अनेकदा मौन बाळगायचे. गणेशपुरीतील 'कैलास निवास' येथे राहून ते केवळ आपल्या दृष्टीने (शक्तीपात) भक्तांचे कल्याण करायचे.
महासमाधी (८ ऑगस्ट १९६१)नश्वर देहाचा त्याग: आपल्या निर्वाणाची वेळ जवळ आल्याचे ओळखून त्यांनी भक्तांना अंतर्गत साधनेवर लक्ष केंद्रित करण्याचा उपदेश दिला.
अंतिम क्षण: ८ ऑगस्ट १९६१ रोजी गणेशपुरी येथील 'बेंगलोरवाला बिल्डिंग'मध्ये त्यांनी महासमाधी घेतली आणि आपला भौतिक देह सोडला.
समाधी मंदिर: ज्या ठिकाणी बाबांचे पार्थिव ठेवण्यात आले, तिथे आज भव्य समाधी मंदिर आहे. हे मंदिर श्री भिमेश्वर सद्गुरू नित्यानंद संस्थेमार्फत चालवले जाते आणि आजही तिथे लाखो भाविकांना शांततेची प्रचिती येते.